Instytucja mediacji, znana i praktykowana od wieków, dopiero w wieku XX została należycie doceniona i rozpowszechniona w wielu krajach na całym świecie. Zgodnie z tą globalną tendencją także w Polsce mediacja zyskuje sobie coraz szersze grono zwolenników i sympatyków. Mediacja stanowi, bowiem bardzo specyficzny sposób rozwiązywania konfliktów międzyludzkich., jest dobrowolnym porozumieniem się stron będących w konflikcie w obecności bezstronnego, akceptowalnego i neutralnego mediatora.

 Proces mediacyjny kieruje ściśle określonymi zasadami:

•  akceptowalność
•  dobrowolność,
•  bezstronność
•  neutralność
• poufność

 Zasady dodane przez Polskie Centrum Mediacji w Kodeksie Etyki Mediatora

•  bezinteresowność
•  profesjonalizm
•  szacunek

Podstawowe założenia mediacji wskazują na to, iż jest to bardzo dobra forma sprzyjająca budowie poprawnej komunikacji interpersonalnej. Jej zastosowanie w tej dziedzinie naszego życia ma fundamentalne znaczenie, albowiem relacje międzyludzkie stanowią podstawę dobrego i szczęśliwego funkcjonowania każdej jednostki ludzkiej.

Obszary zastosowania mediacji to:

• mediacje karne
•  mediacje z nieletnim sprawcami czynu karalnego
• mediacje rodzinne
• mediacje gospodarcze
• mediacje o odszkodowanie/zadośćuczynienie
• mediacje między pracodawcą i pracownikiem
• mediacje społeczne
• mediacje transgraniczne, międzykulturowe
• mediacje oświatowe, szkolne, rówieśnicze

Mediator jest osobą niezaangażowaną bezpośrednio w spór, biegłą w warsztacie kierowania konfliktem. Do zadań mediatora należy: ułatwianie komunikacji, pomoc w uświadamianiu praw każdej ze stron konfliktu, dostarczanie technik pomocnych podczas rozwiązywania sporu, formalne przewodniczenie sesjom, edukacja, eksploracja problemu, sprawdzanie realności propozycji, poszerzanie źródeł informacji poprzez kontakt z ekspertami, inicjowanie i kierowanie negocjacjami oraz spisanie zawartego porozumienia w formie ugody.

Procesy mediacyjne umożliwiające rozwiązywanie konfliktów na drodze pokojowego dialogu stwarzają szansę na to, iż osoby w nich uczestniczące staną się bardziej otwarte na drugiego człowieka. Efektem mediacji jest także uwrażliwienie na różnorodność potrzeb i uczuć ludzkich.

Mediacja jest szansą, na to, aby konflikty, które nieokiełznane potrafią zniszczyć relacje międzyludzkie, zawsze stanowiły tylko i wyłącznie siłę stymulującą do rozwoju zarówno pojedynczej jednostki, jak i całego społeczeństwa.